Beleggen met geleend geld; wie niet waagt, wie niet verliest? vrijdag 02 februari 2018

Beleggen met geleend geld; wie niet waagt, wie niet verliest?

Op 25 januari jl. kopte het NRC: ‘AFM wil verbod op gevaarlijke online beleggingsproducten’. De toezichthouder wil ‘gevaarlijke beleggingsproducten’, zoals binaire opties en CFD’s, verbieden. Schattingen over de omvang van de Nederlandse markt voor dit soort producten lopen uiteen van 10 tot 40 duizend klanten. Ik ben het met de AFM eens dat het hier gevaarlijke producten betreft die het beste verboden zouden kunnen worden en zeker niet voor iedereen geschikt zijn. Ik ben het echter niet eens met het standpunt dat het beleggingsproducten zijn (dat zijn het niet!) en misschien is verbieden ook niet de beste oplossing, mensen wagen nou eenmaal graag een gokje. Wellicht is het beter om deze producten onder de juiste wetgeving, namelijk de wet op kansspelen, te laten vallen. Ik heb daar drie argumenten voor.

1: Producten zijn slecht voor klanten, maar (te) goed voor de aanbieders (zoals wel meer producten)

Met binaire opties kun je speculeren op de stand van een bepaalde onderliggende waarde op een afgesproken moment. Met CFD’s (contracts for difference) kun je met geleend geld een positie in een financieel instrument innemen waardoor er met een hogere inleg gespeculeerd kan worden. Dat werkt zowel bij winst als bij verlies: de hefboom gaat twee kanten op (zie de infographic van NRC boven dit artikel). In de praktijk blijkt dan ook dat mensen snel grote verliezen lijden, vaak dusdanig groot dat deze niet meer zijn goed te maken. Zo bleek uit een Frans onderzoek onder 15.000 Franse beleggers die met CFD’s handelden dat 89% dikke verliezen leed (samen € 175 miljoen in 4 jaar tijd). De aanbieders zelf vullen hun zakken onderwijl: uit de cijfers over 2016 van één van de bekende CFD-aanbieders blijkt dat per gebruiker minimaal € 650 winst werd gemaakt.        

2: De producten hebben niets met beleggen te maken, meer met gokken

Beleggen doe je voor de langere termijn (Het liefst 10 jaar of langer), onder meer omdat je zo tijd hebt om eventuele tussentijdse dalingen goed te maken. Door de specifieke kenmerken van de producten, een binaire uitkomst (goed of fout, 1 of 0) en/ of de hefboom in de producten (de financiering), lukt dat vaak niet. Want bij binaire opties is de looptijd per definitie kort, en bij beleggingen met CFD’s geldt dat een nadelige koersbeweging er juist voor zorgt dat het product stopt, het geld dat de belegger inlegde is op, en de financier haalt zijn geld op dat moment van tafel, einde product, en dus geen tijd om het verlies goed te maken. CFD’s en binaire opties hebben zo bezien meer overeenkomsten met kansspelen (ook daar spelen geluk en toeval een grote rol), dan met beleggen.

3: De aanbieders zijn niet te controleren als je ze verbiedt

Ondanks het feit dat CFD’s en binaire opties volgens de onderzoeken de meeste beleggers geld kosten (net als dat een casinobezoek de meeste mensen geld kost), ben ik tegen een verbod. Want als de geschiedenis ons iets leert is het wel dat vraag en aanbod elkaar altijd vinden. Door de online distributie van veel CFD-aanbieders zou een verbod overigens leiden tot een kostbaar kat- en muisspel. Internet kent geen landsgrenzen, maar de wereld wel een diversiteit aan juridische kaders. Schaar ze liever onder de kansspelenwetgeving, daar waar ze (gezien hun kenmerken) thuishoren. Dat zorgt ervoor dat zulke producten uit het beleggingsdomein worden geweerd, waardoor klanten beter weten waar ze aan beginnen (namelijk een gokje wagen). Bijkomend voordeel is dat de overheid meer inkomsten haalt uit belastingen & vergunningen en meer controle heeft over de aanbiedende partijen.